Nhiều chính sách mới liên quan lớn đến đời sống, kinh tế xã hội như: Quy định xử phạt hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan; Sửa quy định về địa điểm khai quyết toán thuế với cá nhân; Quy định mới về hoạt động quảng cáo trên mạng; 35 bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội… là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 02/2026.

1. Quy định xử phạt hành chính về quyền tác giả, quyền liên quan

Căn cứ theo Nghị định 341/2025/NĐ-CP quy định chi tiết việc xử phạt hành chính đối với các hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan, đơn cử một vài mức phạt kèm hành vi vi phạm như sau:

- Hành vi xâm phạm quyền đặt tên, quyền đứng tên trên tác phẩm nêu tên thật hoặc bút danh tác giả khi tác phẩm được công bố, sử dụng (phạt từ 1-30 triệu đồng tùy hành vi vi phạm);

- Hành vi xâm phạm quyền bảo vệ sự toàn vẹn của tác phẩm (phạt từ 20-40 triệu đồng tùy hành vi vi phạm);

- Hành vi xâm phạm quyền công bố tác phẩm (phạt từ 10-20 triệu đồng);

- Hành vi xâm phạm quyền làm tác phẩm phái sinh (Mức xử phạt từ 10-30 triệu đồng tùy hành vi vi phạm);

- Hành vi xâm phạm quyền biểu diễn tác phẩm trước công chúng (phạt từ 20-50 triệu đồng tùy hành vi vi phạm);

- Hành vi xâm phạm quyền cho thuê bản gốc hoặc bản sao tác phẩm điện ảnh, chương trình máy tính (phạt từ 10-20 triệu đồng);

- Hành vi xâm phạm quyền phân phối đến công chúng bản gốc hoặc bản sao tác phẩm (phạt từ 5-100 triệu đồng tùy hành vi vi phạm);

- Hành vi xâm phạm quyền nhập khẩu để phân phối đến công chúng bản gốc hoặc bản sao tác phẩm (phạt từ 200-250 triệu đồng);

- Hành vi xâm phạm quyền phát sóng, truyền đạt đến công chúng tác phẩm (phạt từ 30-50 triệu đồng)

Nghị định 341/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/02/2026

2. Sửa quy định về địa điểm khai quyết toán thuế với cá nhân

Điều 3 Nghị định 373/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điểm b.2 khoản 8 Điều 11 Nghị định 126/2020/NĐ-CP về việc cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công thuộc diện tổ chức chi trả khấu trừ tại nguồn từ hai nơi trở lên thì nộp hồ sơ khai quyết toán thuế như sau:

Cá nhân cư trú có thu nhập tiền lương, tiền công thuộc diện tổ chức chi trả khấu trừ tại nguồn từ hai nơi trở lên thì nộp hồ sơ khai quyết toán thuế tại cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập lớn nhất trong năm.

Trường hợp có nhiều nguồn thu nhập lớn nhất trong năm mà các nguồn thu nhập đó bằng nhau thì cá nhân nộp hồ sơ quyết toán tại một trong những cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức chi trả các nguồn thu nhập lớn nhất trên.

Trường hợp cá nhân nộp hồ sơ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân không đúng quy định nêu trên thì cơ quan thuế nơi đã tiếp nhận hồ sơ của cá nhân đó căn cứ thông tin trên hệ thống cơ sở dữ liệu ngành thuế hỗ trợ chuyển hồ sơ đến cơ quan thuế quản lý trực tiếp tổ chức trả thu nhập để thực hiện quyết toán thuế thu nhập cá nhân theo quy định pháp luật.

3. Quy định mới về hoạt động quảng cáo trên mạng

Chính phủ ban hành Nghị định số 342/2025/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều của Luật Quảng cáo. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến hoạt động quảng cáo trên mạng.

Nghị định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày 15/2/2026. Nghị định gồm 5 chương 32 điều quy định về danh mục và yêu cầu đối với nội dung quảng cáo các sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ đặc biệt; quảng cáo trên kênh chương trình chuyên quảng cáo; hoạt động quảng cáo trên mạng; quảng cáo trên màn hình chuyên quảng cáo có kết nối mạng; quảng cáo thương hiệu quốc gia trên đài truyền thanh cấp xã; quảng cáo trong nội dung phim; văn phòng đại diện của doanh nghiệp quảng cáo nước ngoài tại Việt Nam; trách nhiệm quản lý nhà nước.

Một trong những điểm đáng chú ý là Nghị định quy định khá chặt chẽ về hoạt động quảng cáo trên mạng không ở vùng cố định.

Quảng cáo không ở vùng cố định là quảng cáo hiển thị tại vị trí, thời điểm không cố định trên giao diện dịch vụ trực tuyến, che khuất toàn bộ hoặc một phần nội dung chính và làm gián đoạn việc tiếp cận thông tin của người sử dụng.

Điều 17 của Nghị định quy định tính năng, biểu tượng để tắt quảng cáo phải bảo đảm việc quảng cáo được tắt chỉ với một lần tương tác; không có biểu tượng tắt quảng cáo giả hoặc biểu tượng tắt quảng cáo khó phân biệt, khó xác định.

Không có thời gian chờ tắt quảng cáo đối với quảng cáo dưới dạng hình ảnh tĩnh; thời gian chờ tắt quảng cáo tối đa là 5 giây đối với quảng cáo dưới dạng chuỗi hình ảnh chuyển động, video.

Ngoài ra, phải bố trí biểu tượng và hướng dẫn quy trình để người sử dụng thông báo nội dung quảng cáo vi phạm pháp luật và lựa chọn từ chối, tắt hoặc không tiếp tục xem quảng cáo không phù hợp.

Báo cáo quảng cáo vi phạm pháp luật phải được tiếp nhận, xử lý kịp thời và thông tin kết quả cho người sử dụng theo quy định của pháp luật.

Điều 18 của Nghị định phân định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong ngăn chặn, gỡ bỏ quảng cáo vi phạm trên mạng.

4. Siết mạnh xử phạt vi phạm trong kinh doanh vàng

Ngày 25/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định 340/2025/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng, chính thức có hiệu lực từ ngày 09/2/2026.

Nghị định được kỳ vọng góp phần siết chặt kỷ cương thị trường tài chính - tiền tệ, đặc biệt là hoạt động kinh doanh vàng và dịch vụ trung gian thanh toán, qua đó nâng cao tính minh bạch và ổn định vĩ mô.

Theo quy định mới, các hành vi vi phạm phổ biến như mua, bán vàng miếng với tổ chức không có giấy phép hoặc sử dụng vàng làm phương tiện thanh toán sẽ bị cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 10-20 triệu đồng nếu tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần.

Những sai phạm về quy trình kinh doanh, bao gồm không thanh toán qua tài khoản, không niêm yết công khai giá vàng, hoặc sản xuất vàng trang sức, mỹ nghệ không công bố tiêu chuẩn, ghi nhãn theo quy định, có thể bị xử phạt từ 30-50 triệu đồng.

Đáng chú ý, mức phạt tăng mạnh đối với các hành vi gây rủi ro lớn cho thị trường. Cụ thể, kinh doanh vàng miếng không đúng quy định hoặc mang vàng trái phép qua biên giới có thể bị phạt từ 80-100 triệu đồng; các hành vi kinh doanh vàng khi chưa đủ điều kiện pháp lý, xuất nhập khẩu vàng sai ngành nghề đăng ký bị phạt 140 -180 triệu đồng. Mức xử phạt cao nhất, từ 300-400 triệu đồng, áp dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh vàng miếng hoặc xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu không có giấy phép.

Nghị định cũng bổ sung chế tài đối với vi phạm trong lĩnh vực trung gian thanh toán, đặc biệt là ví điện tử. Các hành vi tiết lộ thông tin khách hàng, mua bán, cho thuê ví điện tử trái phép có thể bị phạt từ 50-120 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.

Ngoài phạt tiền, cơ quan quản lý có thể áp dụng biện pháp bổ sung như tịch thu tang vật, đình chỉ hoạt động hoặc thu hồi giấy phép, với mức phạt dành cho tổ chức gấp đôi cá nhân.

5. Những bệnh nghề nghiệp được hưởng Bảo hiểm xã hội

Có hiệu lực từ ngày 15/2, Thông tư số 60/2025 của Bộ Y tế quy định về Danh mục bệnh nghề nghiệp được hưởng bảo hiểm xã hội và hướng dẫn chẩn đoán, giám định mức suy giảm khả năng lao động do bệnh nghề nghiệp... Đây là căn cứ để người lao động mắc bệnh nghề nghiệp được xem xét hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội.

35 bệnh nghề nghiệp được chia thành 4 nhóm, gồm: bệnh bụi phổi - đường hô hấp; bệnh nhiễm độc hóa chất, kim loại nặng; bệnh da nghề nghiệp; bệnh truyền nhiễm liên quan nghề nghiệp.

Thông tư nêu rõ, sau khi được chẩn đoán mắc bệnh nghề nghiệp, người lao động cần hạn chế tiếp xúc với yếu tố có hại gây ra bệnh đó, đồng thời được điều trị theo hướng dẫn chuyên môn của Bộ Y tế. Với nhóm bệnh nhiễm độc nghề nghiệp, người lao động phải được thải độc, giải độc kịp thời nhằm hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

Song song với quá trình điều trị, người lao động được người sử dụng giới thiệu đi khám giám định y khoa để xác định mức độ suy giảm khả năng lao động, làm cơ sở hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội. Ngoài ra, người lao động còn được điều trị, điều dưỡng, phục hồi chức năng lao động theo quy định của pháp luật.

Nếu không có khả năng điều trị ổn định, người lao động phải chuyển khám giám định y khoa ngay để bảo đảm quyền lợi. Trường hợp chẩn đoán các bệnh nhiễm độc nghề nghiệp cho người lao động trong thời gian bảo đảm không nhất thiết phải có các xét nghiệm xác định độc chất trong cơ thể khi các tiêu chí khác đã đáp ứng giới hạn tiếp xúc tối thiểu tương ứng với từng bệnh nhiễm độc nghề nghiệp.

Đông Hà