Nhiều chính sách mới liên quan lớn đến đời sống, kinh tế xã hội như: Luật An ninh mạng có hiệu lực từ tháng 7/2026; Điều chỉnh lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng; Sàn thương mại điện tử phải xác thực người bán trước khi mở gian hàng; Quy định về vị trí việc làm viên chức… là những chính sách mới có hiệu lực từ tháng 07/2026.

1. Quy định về vị trí việc làm viên chức

Chính phủ ban hành Nghị định số 232/2026/NĐ-CP quy định về vị trí việc làm viên chức.

Nghị định 232/2026/NĐ-CP quy định về nguyên tắc, danh mục vị trí việc làm, bậc nghề nghiệp của vị trí việc làm, bản mô tả công việc và khung năng lực của vị trí việc làm, việc xác định vị trí việc làm, thẩm quyền, trách nhiệm quản lý, phê duyệt, điều chỉnh danh mục vị trí việc làm viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập.

Trong đó, Nghị định quy định một chức danh quản lý tương ứng với một vị trí việc làm.

Trường hợp có từ 02 người trở lên giữ chức danh cấp phó của người đứng đầu thì việc phân công phụ trách lĩnh vực, nhiệm vụ cụ thể không làm phát sinh vị trí việc làm mới, không làm thay đổi tên gọi của vị trí việc làm.

Gắn với một vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ hoặc vị trí việc làm hỗ trợ phù hợp với lĩnh vực được giao phụ trách; là căn cứ để xác định nhiệm vụ chuyên môn, yêu cầu về năng lực và việc thực hiện chế độ, chính sách đối với viên chức theo quy định của pháp luật.

2. Điều chỉnh lương hưu, trợ cấp Bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng

Theo khoản 1 Điều 2 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP, từ ngày 01/7/2026, người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng được điều chỉnh tăng 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026.

Chính sách áp dụng đối với các đối tượng quy định tại Điều 1 của Nghị định và thay thế cơ chế điều chỉnh trước đây tại Nghị định 75/2024/NĐ-CP. Việc tăng đồng loạt 8% góp phần cải thiện thu nhập của người nghỉ hưu trong bối cảnh mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng. Sau khi điều chỉnh, mức hưởng mới sẽ là căn cứ để thực hiện các lần điều chỉnh tiếp theo theo quy định của pháp luật.

Kinh phí thực hiện được bảo đảm từ ngân sách nhà nước hoặc Quỹ bảo hiểm xã hội tùy từng nhóm đối tượng theo Điều 3 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP.

Ngoài việc tăng 8% lương hưu, khoản 2 Điều 2 Nghị định số 162/2026/NĐ-CP còn tiếp tục hỗ trợ người có mức hưởng thấp.

Theo đó, người nghỉ hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng trước ngày 01/01/1995 sau khi tăng 8% mà vẫn có mức hưởng từ 3,5 triệu đồng/tháng trở xuống sẽ được tăng thêm 300.000 đồng/tháng. Trường hợp có mức hưởng trên 3,5 triệu đồng nhưng dưới 3,8 triệu đồng/tháng thì được điều chỉnh lên đúng 3,8 triệu đồng/tháng.

Chính sách này kế thừa quy định hỗ trợ người hưởng lương hưu thấp trước đây nhưng nâng ngưỡng hỗ trợ lên 3,8 triệu đồng/tháng, góp phần thu hẹp khoảng cách giữa các nhóm người nghỉ hưu và cải thiện đời sống đối với những người có mức hưởng thấp.

3. Chính thức tăng lương cơ sở lên 2.530.000 đồng/tháng

Chính phủ ban hành Nghị định số 161/2026/NĐ-CP ngày 15/5/2026 quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, áp dụng từ ngày 1/7/2026, với người hưởng lương, phụ cấp áp dụng mức lương cơ sở bao gồm: Cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã quy định tại Điều 1 Luật Cán bộ, công chức; Viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập quy định tại Điều 1 Luật Viên chức; Người làm các công việc theo chế độ hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập quy định tại Nghị định của Chính phủ thuộc trường hợp được áp dụng hoặc có thỏa thuận trong hợp đồng lao động áp dụng xếp lương theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP ngày 14/12/2004 của Chính phủ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang; Người làm việc trong chỉ tiêu biên chế tại các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động theo quy định tại Nghị định số 126/2024/NĐ-CP ngày 8/10/2024 của Chính phủ quy định về tổ chức, hoạt động và quản lý hội.

Chính phủ cũng đã ban hành Nghị định 162/2026/NĐ-CP quy định điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng. Theo khoản 1 điều 2 nghị định này, từ ngày 1/7 người đang hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hằng tháng sẽ được điều chỉnh tăng thêm 8% trên mức hưởng của tháng 6/2026. Khoản 2 điều 2 Nghị định 162/2026/NĐ-CP quy định đối với các trường hợp nghỉ hưởng lương hưu, trợ cấp trước ngày 1/1/1995, sau khi tăng 8% mà mức hưởng vẫn thấp hơn 3.800.000 đồng/tháng thì tiếp tục được điều chỉnh tăng thêm.

4. Luật An ninh mạng có hiệu lực từ tháng 7/2026

Luật An ninh mạng 2025 chính thức có hiệu lực từ 01/7/2026 đã quy định nhiều hành vi vi phạm pháp luật trên không gian mạng bị cấm tuyệt đối tại Điều 7. Trong đó, có thể kể đến:

- Kích động, kêu gọi, đe dọa, gây chia rẽ, sử dụng bạo lực hoặc tổ chức tụ tập đông người gây rối an ninh, trật tự, cản trở hoạt động của cơ quan, tổ chức, người thi hành công vụ;

- Xâm phạm bí mật cá nhân, bí mật gia đình, đời sống riêng tư; nghe lén, ghi âm, ghi hình trái phép trên không gian mạng; 

- Sử dụng trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái quy định của pháp luật;

- Hướng dẫn, xúi giục, lôi kéo người khác thực hiện hành vi phạm tội hoặc vi phạm pháp luật…

Ngay sau đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 174/2026/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính lĩnh vực bưu chính, viễn thông, tần số vô tuyến điện, giao dịch điện tử và công nghệ thông tin.

Đáng chú ý, có thể kể đến một số mức phạt tiền áp dụng cho các hành vi vi phạm trên không mạng xã hội như:

- Lưu trữ, truyền đưa thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, vu khống, xuyên tạc hoặc nội dung gây hoang mang trong nhân dân có thể bị phạt từ 50 - 70 triệu đồng.

- Lợi dụng mạng xã hội để cung cấp hoặc chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín tổ chức, danh dự, nhân phẩm cá nhân sẽ bị phạt từ 20 - 30 triệu đồng…

5. Vợ chồng được tự quyết định số con và thời điểm sinh con

Một trong những thay đổi lớn của Luật Dân số năm 2025 là chuyển từ chính sách vận động sinh đủ hai con sang bảo đảm quyền tự quyết của mỗi cá nhân, cặp vợ chồng.

Theo Điều 9 Luật Dân số năm 2025, từ ngày 01/7/2026, mỗi cặp vợ chồng, cá nhân có quyền bình đẳng và tự nguyện quyết định thời gian sinh con, số con và khoảng cách giữa các lần sinh, phù hợp với điều kiện của bản thân và gia đình.

So với Pháp lệnh Dân số trước đây, quy định mới không còn định hướng mỗi gia đình sinh một hoặc hai con mà tôn trọng quyền quyết định của người dân trong bối cảnh mức sinh tại nhiều địa phương giảm thấp và tốc độ già hóa dân số ngày càng nhanh. Đây là bước chuyển quan trọng trong chính sách dân số của Việt Nam.

6. Sàn thương mại điện tử phải xác thực người bán trước khi mở gian hàng

Luật Thương mại điện tử năm 2025 lần đầu tiên quy định bằng luật trách nhiệm của nền tảng thương mại điện tử trong việc xác thực người bán. Theo đó, từ ngày 01/7/2026, chủ quản sàn thương mại điện tử phải xác minh, xác thực thông tin của thương nhân, tổ chức, cá nhân kinh doanh trước khi cho phép mở gian hàng hoặc cung cấp hàng hóa, dịch vụ trên nền tảng.

Trước đây, Nghị định số 52/2013/NĐ-CP và Nghị định số 85/2021/NĐ-CP chỉ quy định trách nhiệm lưu giữ và cung cấp thông tin người bán, chưa đặt ra yêu cầu xác thực ở cấp luật. Việc luật hóa nghĩa vụ này được kỳ vọng sẽ góp phần ngăn chặn gian hàng “ảo”, kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc và nâng cao niềm tin của người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến.

Theo Điều 21 Luật Thương mại điện tử năm 2025, từ ngày 01/7/2026, người bán trên sàn thương mại điện tử và các nền tảng trung gian phải công khai đầy đủ thông tin về chủ thể kinh doanh và hàng hóa, dịch vụ trước khi giao dịch.

Người bán phải cung cấp thông tin để nền tảng xác thực danh tính, đồng thời công khai các thông tin bắt buộc về chất lượng, đặc tính của hàng hóa theo quy định của pháp luật chuyên ngành. Riêng các thông tin mang tính cá biệt của từng sản phẩm như số lô, ngày sản xuất, hạn sử dụng… không bắt buộc hiển thị trước khi giao dịch.

So với quy định trước đây, Luật mới đã nâng trách nhiệm công khai thông tin của người bán lên thành quy định của luật, góp phần tăng tính minh bạch, giúp người tiêu dùng có đầy đủ thông tin trước khi quyết định mua hàng và hạn chế tình trạng quảng cáo sai sự thật.

7. Cấm tiết lộ bí mật cá nhân, bí mật gia đình trên báo chí

Theo Điều 8 Luật Báo chí năm 2025, từ ngày 01/7/2026, báo chí không được đăng, phát hoặc sử dụng thông tin làm lộ bí mật cá nhân, bí mật gia đình trái quy định của pháp luật, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc được người có liên quan đồng ý.

Quy định này tiếp tục cụ thể hóa quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình đã được Hiến pháp và Bộ luật Dân sự ghi nhận.

So với Luật Báo chí năm 2016, Luật mới nhấn mạnh hơn trách nhiệm bảo vệ dữ liệu cá nhân trong hoạt động báo chí, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và bảo vệ quyền riêng tư.

Đông Hà